Koszty paliwa stanowią w firmach transportowych średnio 30-40% wszystkich kosztów prowadzenia działalności. Nie dziwi więc to, że widząc gwałtownie rosnące ceny oleju napędowego czy benzyny przewoźnicy łapią się za głowę. Problemy mają zwłaszcza ci, którzy współpracują z klientami na podstawie stałych kontraktów. Oczywiście mogą oni
(a nawet muszą) negocjować z kontrahentami wysokość frachtów. W praktyce jednak wynik takich negocjacji może być różny. Zawsze istnieje ryzyko, że klient nie zgodzi się na nowe warunki i odejdzie. Sytuacja byłaby dla przewoźnika o wiele bardziej komfortowa, gdyby miał on podpisaną z klientem klauzulę paliwową. Wtedy, w momencie rosnących cen paliwa, należałaby mu się korekta paliwowa. Co oznaczają te dwa pojęcia i dlaczego warto je stosować w praktyce?

Czym jest klauzula paliwowa

i jak wpływa na cenę frachtu?

Klauzula jest rodzajem postanowienia umownego zawieranego w kontraktach przewozowych i logistycznych. Innymi słowy - chodzi o zapis w umowie, który zagwarantuje przewoźnikowi, że w razie zmian cen paliwa będzie mógł skorygować wysokość frachtu. Co ważne, klauzula ma chronić interesy obydwu stron, a nie tylko przewoźnika. W związku z tym, trzeba wziąć też pod uwagę to, że w razie spadku cen paliwa kontrahent będzie miał prawo oczekiwać obniżenia ceny za transport.

Czy klauzula paliwowa

jest obowiązkowa?

Hiszpański rząd ugiął się pod postulatami i wprowadził stosowne zmiany w przepisach. W wielu krajach UE branża TSL domaga się wprowadzenia podobnych przepisów. W marcu 2022 r. trzy belgijskie stowarzyszenia apelowały o to, by klauzula była obowiązkowym zapisem każdej umowy przewozowej. Na razie jednak rząd belgijski nie podjął żadnych decyzji w tej sprawie.

Jedynym krajem Unii Europejskiej, który wprowadził obowiązek jej stosowania jest Hiszpania. Wprowadzono go po tym jak w grudniu 2021 r., przed samymi Świętami Bożego Narodzenia, przewoźnicy zagrozili kilkudniowym, powszechnym strajkiem. Swój udział w strajku zadeklarowało wtedy 80% przewoźników.

Co powinna zawierać

klauzula paliwowa?

· Udział paliwa we frachcie – aby obliczyć wartość korekty, musimy wiedzieć jaki jest % udział paliwa we wszystkich kosztach przewoźnika. O tym jak go obliczyć napiszemy w dalszej części artykułu.

· Fracht bazowy – jaką cenę będziemy korygować?

· Cena bazowa paliwa – czyli cena, do której będziemy się odnosić wyliczając korektę. Najczęściej jest to cena paliwa obowiązująca w momencie gdy podpisujemy kontrakt. W umowie strony wpisują zazwyczaj cenę hurtową opublikowaną w danym dniu przez Orlen

Dobrze skonstruowana klauzula powinna skutkować korektą paliwową, czyli procentowym obniżeniem bądź podwyższeniem ceny za usługę transportową. Aby poprawnie obliczyć wysokość korekty, w klauzuli powinny się znaleźć następujące informacje:

· Jak często będą aktualizowane stawki? Zazwyczaj stosuje się aktualizację raz na miesiąc, rzadziej raz na kwartał.

Jak obliczyć korektę paliwową?

Załóżmy, że paliwo podrożało miesiąc do miesiąca o 25%. Czy o taki procent powinno wzrosnąć wynagrodzenie przewoźnika za wykonaną usługę? Odpowiedź brzmi oczywiście “nie”, ponieważ paliwo to nie jedyny koszt jaki ponosi przewoźnik. Jak więc obliczyć prawidłową wysokość korekty?

Udział paliwa w kosztach

Aby obliczyć udział paliwa we wszystkich kosztach trzeba zastosować poniższy wzór: Koszt paliwa/koszt całkowity·100

Przykład:

koszt paliwa wynosi 8000 zł a koszt całkowity 23000 zł - (8000/23000)·100 = 35%

Aktualizacja frachtu

Gdy wiemy już jaki jest udział paliwa w całości kosztów, możemy przystąpić do obliczania korekty paliwowej. Przypuśćmy, że nasz fracht bazowy wynosił 1500 euro,

a paliwo podrożało o 25% względem ceny bazowej, udział paliwa w kosztach to 35%.

Wzór będzie wyglądał następująco:

(25/100)·35 = 8,75%

Wiemy już, że nasz fracht powinien wzrosnąć o 8,75%.

Czyli stawka przewoźnika zamiast 1500 euro będzie wynosić 1631 euro.

O zaletach stosowania klauzuli pisaliśmy już wcześniej. Przypomnijmy jednak, że warto stosować ten zapis nie tylko ze względów finansowych, ale też z uwagi na własny komfort. Sprawdzanie każdego dnia ceny paliwa z drżącym sercem to nie jest najlepszy pomysł na prowadzenie biznesu w tej branży. Aby zapewnić sobie spokój i nie zastanawiać się czy dana wycena za transport będzie opłacalna czy nie, warto po prostu dodać klauzulę do swojego kontraktu i mieć problem z głowy.