Kodeks Pracy od 2023 roku, czyli zmiany, zmiany, zmiany...

Spis treści

Prawo unijne nakazywało dostosowanie Kodeksu Pracy do dyrektyw już w połowie roku 2022. Opóźnienie w tej kwestii nie zmienia faktu, że czeka nas znacząca zmiana w przepisach dostosowujących prawo polskie do unijnego. I chodzi tu o konkretnie 2 dyrektywy:

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 roku w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE. L nr 186, str. 105);


Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 roku w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającej dyrektywę Rady 2010/18/UE (Dz. Urz. UE. L. nr 188, str. 79).

Co konkretnie zmienią

te dyrektywy?

Zapisy w nowym Kodeksie Pracy modyfikują i poprawiają warunki pracy rodziców i opiekunów dzieci szczególnie w zakresie równości kobiet i mężczyzn na rynku pracy. Zmiany mają pomóc rodzicom i opiekunom godzić życie zawodowe z życiem rodzinnym (work-life balance)


· Umowa na okres próbny – zmiana ma polegać na tym, że strony umowy będą mogły uzgodnić w umowie o pracę, że okres próbny zostanie przedłużony o czas urlopu czy innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika. W praktyce pracodawca musi dobrze zaplanować kolejne umowy nowego pracownika, bowiem zgodnie z nowymi przepisami umowę o pracę na okres próbny zawiera się okres nieprzekraczający:

– 1 miesiąca – w przypadku zamiaru zawarcia umowy o pracę na czas określony krótszy niż 6 miesięcy;

– 2 miesięcy – w przypadku zamiaru zawarcia umowy o pracę na czas określony wynoszący co najmniej 6 miesięcy i krótszy niż 12 miesięcy.

Po zmianach umowę na okres próbny ponownie będzie można zawrzeć tylko pod warunkiem wykonywania innego rodzaju pracy.

·Umowa na czas określony – ważne i znaczące zmiany: w przypadku rozwiązania umowy na czas określony konieczne będzie wskazanie przez pracodawcę przyczyny podjęcia takiej decyzji. Za wypowiedzeniem powinna stać konkretna i realna przyczyna, podobnie jak ma to miejsce podczas wypowiadania umowy na czas nieokreślony.


Pracownik zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy będzie mógł wystąpić do niego z wnioskiem – złożonym w postaci papierowej lub elektronicznej – o zmianę rodzaju pracy, zmianę rodzaju umowy o pracę na umowę na czas nieokreślony lub o zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy.

· Urlop z powodu siły wyższej – nowość polegająca na tym, że Pracownik otrzyma uprawnienie zwane „zwolnieniem od pracy z powodu wystąpienia siły wyższej”. Zwolnienie takie będzie przysługiwało w wymiarze 2 dni albo 16 godzin w roku kalendarzowym. Możliwość skorzystania z niego musi jednak dotyczyć pilnych spraw rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, przy których niezbędna jest natychmiastowa obecność pracownika. Pracodawca będzie obowiązany udzielić zwolnienia od pracy na żądanie zgłoszone przez pracownika we wniosku najpóźniej w dniu korzystania z tego zwolnienia. W okresie zwolnienia pracownik zachowa prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy pensji.

Elastyczny czas pracy – tu zmiany dają możliwość jednemu z rodziców (dzieci do lat 8) złożyć wniosek o zastosowanie elastycznej organizacji pracy. Przy czym za elastyczny czas pracy uważa się: pracę zdalną, przerywany czas pracy, skrócony czas pracy, weekendowy czas pracy, indywidualny czas pracy. Praca zdalna zastąpi tzw. telepracę w kodeksie i doczeka się w końcu swojej definicji. Zostaną też uregulowane kwestie związane z poleceniem pracy zdalnej, obowiązkami pracodawcy oraz kwestiami BHP czy kontroli pracy zdalnej.

· Urlop opiekuńczy – dodatkowy urlop opiekuńczy w wymiarze 5 dni w roku, bez wynagrodzenia. Dotyczy pracowników, którzy opiekują się osobami wymagającymi wsparcia z poważnych względów medycznych.

· Urlop rodzicielski – zmiana polega na zwiększeniu łącznego wymiaru urlopu rodzicielskiego. Przy urodzeniu jednego dziecka przy jednym porodzie wymiar urlopu będzie wynosił 41 tygodni albo 43 tygodnie w razie porodu mnogiego. W ramach urlopu rodzicielskiego każdemu z rodziców będzie przysługiwało prawo do indywidualnego urlopu rodzicielskiego w wymiarze 9 tygodni.

· Dodatkowa przerwa w pracy. W myśl nowego brzmienia przepisów zostanie wprowadzony obowiązek przyznawania dodatkowych przerw dodatkowych. Przerwa zależy od wymiaru pracy i wynosi:


– co najmniej 6 godzin pracy – przysługuje jedna przerwa 15-minutowa;


– więcej niż 9 godzin pracy– przysługują dwie przerwy 15-minutowe;


– więcej niż 16 godzin pracy– przysługują trzy przerwy 15-minutowe.

Zmiany w Kodeksie Pracy są niewątpliwie korzystne dla pracownika i wzmacniają pozycję pracownika względem pracodawcy. Cały czas wprowadzane są etapami zmiany w Kodeksie Pracy ściśle związane z branżą transportową. W ramach tzw. Pakietu Mobilności zmieniło się już wiele, ale jeszcze trochę zmian przed nami w 2023. Wynikają one z Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1057 z dnia 15.07.2020r. ustanawiającej przepisy szczególne w odniesieniu do dyrektywy 96/71/WE i dyrektywy 2014/67/UE dotyczące delegowania kierowców w sektorze transportu drogowego oraz zmieniającej dyrektywę 2006/22/WE w odniesieniu do wymogów w zakresie egzekwowania przepisów oraz rozporządzenia (UE) nr 1024/201.